Helen ve Roma Dönemi

Helen ve Roma Dönemi

Bu dönemde hurilerden kalma kalenin surları sağlamlaştırılmıştır. Kentin ana yollarının bu dönemde şekillendiği kabul edilebilir. İç kale içerisinde yönetici sınıfın konutları, kalenin dışındaki alanda ise, halkın kullandığı pazar yerleri ve çarşı alanlarının ilk temellerinin atılmış olduğu söylenebilir. M.Ö. 69 yılından itibaren kentte egemenlik kuran Romalılar mevcut kenti korumuş, büyük avlulu tapınaklar yapmıştır. Helen döneminden kalan su kanalları sisteminin bakımı yapılarak daha da sağlamlaştırılmıştır. Hıristiyanlığın Diyarbakır ve çevresine yayılışı da Roma dönemine rastlandığı bilinmektedir. M.S. 313 yılında Milano Fermanıyla Roma İmparatorluğunun resmi dini haline gelen Hıristiyanlık, devletten de destek görerek, imparatorluk sınırları içinde rahatça yayılabilmiş; manastır, kilise ruhban okulları, kütüphane gibi yapılar kentsel yerleşmede kurulmaya başlamıştır. Romalılar IV. yy. ortalarından itibaren kenti, Roma Mezopotamya’sının başkenti haline getirmiş, II. Constantius 349 yılında mevcut kaleyi onartmış ve buraya harp makineleri imalatı için “Darüssanaa” yaptırmıştır. II. Constantius 349 yılında iç kaleyi içine alacak doğudaki yarım daire şeklinde olan dış surları da yaptırmıştır. 367-375 yıllarında şehrin surları, halkı içine alacak şekilde genişletilmiş, şimdiki Dağkapı- Urfakapı-Mardinkapı arasındaki surlar yapılmış ve kenti ikiye bölen şu anki Gazi Caddesine denk gelen eski batı surları yıktırılmıştır. Kaynaklara göre; Kapılar her gece gün batımında kilitlenir ve anahtarlar saraya götürülürdü. Bu kural o kadar sıkıydı ki, bu saatten sonra hiçbir gezgin, konsolosları aracılığıyla Paşadan izin almadan buraya kabul edilmezdi. Kent içinde birbiri ile kesişen ana yollar bir kastrum planı niteliğindedir. Ticari faaliyetin yoğun olması nedeniyle merkezde bir de çarşı mahallesi yer almıştır. IV. yy.da kent dış surlarının yapılışı, kentin aldığı büyük göç, Roma’nın Diyarbakır’ı bir askeri merkez olarak kullanmaya başlayışı, kentin fiziksel gelişiminde ve şekillenmesinde etkili bir dönem olmuştur. 

İLGİLİ RESİMLER